Adingabeen gaietarako zigor arloko abokatua Bilbon
Prozesu penal bati aurre egin behar diona adingabe bat denean, ia dena aldatzen da: aplikatzen den legea, epaitegia, nork instruitzen duen eta baita erantzukizunaren xedea ere. Gazteentzako justiziak ez du zigortu nahi, hezi eta gizarteratu baizik; baina bere ondorioak errealak dira eta barneratze erregimena ezartzeraino irits daitezke. Horregatik, lehen zitaziotik aurrera egiten denak garrantzi handia du mutilaren edo neskaren etorkizunean.
Bilboko zigor arloko abokatua naizenez, adingabeen defentsa hartzen dut nire gain Adingabeen Fiskaltzaren eta Adingabeen Epaitegiaren aurrean, eta familiari laguntzen diot, ia guztientzat bat-batean iritsi eta beldurra ematen duen prozesu batean. Nola funtzionatzen duen, zer aukera dauden eta zein den konponbide hezigarriena eta kalte txikiena dakarrena azaltzen dizut.
Óscar Sánchez Setién naiz, zigor arloko abokatua. 13 urte daramatzat Bizkaiko auzitegietan jarduten. Kontatu zer gertatu zaion zure semeari edo alabari eta lasai azalduko dizut zer egin daitekeen. Nitaz gehiago →
Zer barne hartzen du defentsak
- Adingabeari laguntza lehen deklaraziotik bertatik.
- Familiari laguntza prozesu osoan zehar.
- Defentsa Adingabeen Fiskaltzaren eta Adingabeen Epaitegiaren aurrean.
- Neurri hezigarrienaren lanketa, barneratze erregimena ezartzekoaren aldean.
- Biktimarekiko adiskidetzea eta erreparazioa, posible denean.
- Talde teknikoarekin eta gizarte eta hezkuntza baliabideekin koordinatzea.
Berezko jurisdikzio bat
Adingabeen erantzukizun penala lege espezifiko batek arautzen du, 5/2000 Lege Organikoak (“Adingabeen legea”), helduen Zigor Kodetik bereizia. 14 urtetik 17ra bitartean aplikatzen da, biak barne, tratamendu desberdina jasotzen duten bi taldetan: 14-15 urtekoak eta 16-17 urtekoak. 14 urtetik behera ez dago erantzukizun penalik: kasu horiek babesera bideratzen dira, ez bide penalera.
Instrukzioa ez du epaile batek eramaten, Adingabeen Fiskaltzak baizik, eta epaiketa Adingabeen Epaitegiari dagokio. Ez dira “zigorrak” ezartzen, “neurriak” baizik, adingabearen interes gorenera eta bere gizarteratzera bideratuak. Eta pieza gako bat dago, helduen munduan ez dagoena halako garrantziarekin: talde teknikoa (psikologoa, gizarte-langilea eta hezitzailea); izan ere, bere txostenak eragin handia du azkenean proposatzen den neurrian. Defentsaren zati handi bat fase horretan esku hartzean datza, ikustaldira itxaron gabe.
Neurriak: hezigarritik barneratze erregimeneraino
Legeak intentsitate desberdineko neurriak aurreikusten ditu: ohartarazpena, komunitatearentzako lanak, gizarte eta hezkuntza arloko zereginak, anbulategiko tratamendua, talde hezigarri batekiko bizikidetza, zaintzapeko askatasuna, asteburuko egonaldia eta, muturrean, barneratzea erregimen irekian, erdi-irekian edo itxian. Barneratze itxia kasu larrienetarako gordetzen da; legearen abiapuntua da adingabe baten askatasun-gabetzea azken baliabidea dela.
| Larritasun maila | 14-15 urte | 16-17 urte |
|---|---|---|
| Delitu arruntak Arau orokorra | 2 urtera arteko neurria | 2 urtera arteko neurria |
| Delitu larriak edo indarkeriazkoak 10.1 art. | 3 urtera arte | 6 urtera arte |
| Delitu oso larriak Homizidioa, erailketa, sexu-erasoa, terrorismoa | 1etik 5 urtera bitarteko barneratze itxia + 3 urtera arteko zaintzapeko askatasuna | 1etik 8 urtera bitarteko barneratze itxia + 5 urtera arteko zaintzapeko askatasuna |
Defentsaren helburu nagusia prozedura min gutxien egiten duen neurri hezigarrienerantz bideratzea da (eta haren iraupena eztabaidatzea, batez ere barneratze itxi baten aurrean).
Adiskidetzea eta erreparazioa
Lehen deklarazioa eta familiaren papera
Adingabe batek lehen orduetan (komisarian edo Fiskaltzan) egiten duen deklarazioak gero datorren guztia baldintzatzen du. Adingabeak hasieratik defentsarako eskubidea du eta bere abokatuarekin bakarka hitz egitekoa, deklaratu baino lehen. Nire aholkua da, beti, ez deklaratzea aholkularitzarik gabe eta familiarekin kontatzea lehen minutuaz geroztik: laguntzen du, testuingurua ematen du eta erantzuna alderdi hezigarrira bideratzen laguntzen du.
Gurasoen erantzukizun zibila
Jakin beharreko puntu bat dago: adingabeak eragindako kalteengatik gurasoak, tutoreak edo zaintzaileak erantzule solidarioak dira. Hala ere, erantzukizun hori epaileak apaldu dezake gurasoek jokabidea erraztu ez bazuten dolo eginez edo arduragabekeria larriaz jokatuz. Horregatik, familiari ematen zaion aholkularitza, bere dimentsio ekonomikoan ere, defentsaren zati bereizezina da.
Zitazio baten aurrean, zer egin jakiteak lasaitasuna ematen du
Adingabeen Fiskaltzaren zitazio bat jasotzeak kezka eta zalantza asko sor ditzake. Adingabeak laguntza letratua izateko eskubidea du eta bere abokatuarekin bakarka hitz egitekoa, deklarazioa egin baino lehen. Kontatu zer gertatu den eta argi eta alarmismorik gabe azalduko dizut nola funtzionatzen duen prozedurak eta zer urrats komeni diren bere kasuan.
Adingabeentzako abokatua
Maiz egiten diren galderak
Atal honetan adingabeen zigor zuzenbideari buruzko zalantza ohikoenei erantzuten diet, zeri egin behar diozun aurre jakin dezazun eta erabaki garrantzitsuak behar duzun informazioarekin har ditzazun.
Zein adinetatik aurrera da erantzule penala adingabe bat?
14 urtetik aurrera eta 17ra arte, biak barne, 5/2000 Lege Organikoaren arabera. 14 urtetik behera ez dago erantzukizun penalik: kasu horiek babesera bideratzen dira. 18 urtetik aurrera erantzukizuna helduarena bezalakoa da.
Barneratzeko erregimenean amaitu daiteke kasua?
Erregimenaren araberakoa da. Erregimen itxiko barneratzea kasu larrienetan bakarrik dago: delitu larriak, indarkeriaz, larderiaz edo arrisku larriz egindako larritasun txikiagoko delituak, edo taldean egindako gertakariak. Barneratze erdi-irekia edo irekia kasu gehiagotan erabaki daiteke. Legeak neurri hezigarriei eta ingurune irekikoei ematen die lehentasuna, eta iraupena eta erregimena adin-tartearen, gertakarien eta adingabearen inguruabarren araberakoak dira.
Gurasoak berak egindakoaren erantzule dira?
Bai, erantzukizun zibilaz modu solidarioan, nahiz eta epaileak apal dezakeen, gurasoek jokabidea erraztu ez badute doloa eginez edo arduragabekeria larriaz jokatuz. Horregatik komeni da familiari ere hasieratik aholku ematea.
Balio du barkamena eskatzeak edo kaltearen erreparazioak?
Asko. Larritasun txikiagoko delituetan edo delitu arinetan, indarkeria edo larderia larririk gabe, biktimarekiko adiskidetzeak eta erreparazioak espedientea artxibatzera eraman dezakete (largespena). Gainerako kasuetan ez dute espedientea ixten, baina eragina izan dezakete ezartzen den neurrian. Bide onenetako bat da posible denean.
Abokaturik gabe deklara dezake?
Ez. Atxilotutako adingabe batek deklarazio oro bere abokatuaren aurrean egin behar du, atxiloketa egiten duen polizia-kidegoa edozein dela ere. Gainera, deklaratu baino lehen bere abokatuarekin bakarka hitz egiteko eskubidea du, eta atxiloketa Adingabeen Fiskaltzari jakinarazten zaio. Lehen deklarazio hori erabakigarria izan daiteke prozedurarako.
Aurrekaririk geratzen zaio?
Adingabeen neurrien erregistroa espezifikoa da, sarbide mugatukoa eta bere ezerezteko arau propioekin; ez du helduen aurrekari penalen antzera funtzionatzen. Komeni da kasu bakoitzean bere benetako ondorioak ezagutzea. Adingabeen aurrekariak ezerezteko araubide berezia dago, helduenetik desberdina.
Bilbon eta Bizkaia osoan ematen duzu arreta?
Bai, Bilboko eta lurralde osoko familiei ematen diet arreta, Bizkaiko Adingabeen Fiskaltzaren eta Adingabeen Epaitegiaren aurrean.
Lagunduko dizut?
Kontatu zer gertatu zaion zure semeari edo alabari. Gazteentzako justiziak nola funtzionatzen duen azaltzen dizut, zer egin daitekeen, eta prozesu osoan zehar lagunduko dizut.