Genero-indarkeriarako abokatua Bilbon
Genero-indarkeriako egoera bat salatzen duzunean, prozedurak oso azkar aurrera egin dezake. Kasu batzuetan presako jarduerak egiten dira epaitegiaren aurrean eta babes-agindu bat ere eska daiteke; beste batzuetan, prozedurak beste bide bat jarraitzen du gertakarien eta auziaren inguruabarren arabera. Une horretan garrantzitsua da zer eskatu, zer froga ekarri eta zure interesak nola defendatu jakitea hasieratik. Bilboko zigor arloko abokatua naizenez, akusazio partikularra egikari dezaket, prozedura osoan zehar lagundu, behar dituzun babes-neurriak eskatu eta dagokizun kalte-ordaina erreklamatu.
Eta ez naiz alderdi juridikora mugatzen. Zurekin nago Emakumearen aurkako Indarkeriaren Epaitegiko agerraldi bakoitzean, denboraz azaltzen dizut zer gertatuko den, Bizkaian dauden laguntza-baliabideak koordinatzen ditut eta ziurtatzen dut biktima gisa dituzun eskubideak errespetatzen direla. Zorroztasunez, prozesu penal bat delako, eta hurbiltasunez, zer bizi ari zaren badakidalako.
Óscar Sánchez Setién naiz, zigor arloko abokatua. 13 urte daramatzat Bilboko eta Bizkaiko epaitegietan jarduten, eta genero-indarkeriaren biktimak ordezkatzen ditut akusazio partikular gisa. Kontatu zer gertatzen ari den eta lehen urratsetik lagunduko dizut. Nitaz gehiago →
Zer barne hartzen du genero-indarkeriako delitu baten akusazio partikularrak
- Laguntza salaketatik bertatik eta zure lehen deklarazioan.
- Babes-aginduaren eta kautelazko neurrien eskaera eta bultzada.
- Akusazio partikularraren egikaritzea prozesu osoan zehar, epaiketa azkarra barne.
- Behin-behineko neurri zibilen koordinazioa: zaintza, elikagai-pentsioa eta etxebizitzaren erabilera.
- Kalte fisiko, psikiko eta moralengatiko kalte-ordainaren erreklamazioa.
- Neurrien betetzearen gaineko zaintza eta berehalako jarduera horiek hautsiz gero.
- Genero-indarkeriaren biktimei arreta emateko baliabide publikoekiko lotura.
- Nirekiko komunikazio zuzena prozesu osoan zehar, bitartekaririk gabe.
Zer jokabide hartzen ditu barnean genero-indarkeriak
Genero-indarkeria eraso fisikotik askoz harago doa. Legeak forma asko hartzen dituen kontrol eta menderatze-patroi baten aurka babesten du, eta ez da beharrezkoa errepikatzea: gertakari bakar bat delitu izan daiteke. Jokabide horiek guztiak modu bateratuan ikertzen dira Emakumearen aurkako Indarkeriaren Epaitegian, auzia instruitzen eta babes-neurriak erabakitzen baititu. Epaiketa gero egiten da Zigor Epaitegiaren edo Probintzia Auzitegiaren aurrean, delitu arinetan izan ezik, Emakumearen aurkako Indarkeriaren Epaitegiak berak epaitzen baititu.
Noizbehinkako tratu txarra
Egitatezko tratu txar bat edo lesio definitua ez den kalte psikiko bat, bikotekideari edo bikotekide ohiari eragindakoa, zigortzen da 6 hilabetetik urtebetera bitarteko kartzela-zigorrarekin edo 31 egunetik 80ra bitarteko komunitatearentzako lanekin. Horri gehitzen zaio armak izateko eta eramateko eskubidea kentzea eta, hala badagokio, guraso-ahala ezgaitzea. Eta zigorra goragoko erdira igotzen da gertakaria bien etxebizitza komunean, adingabeen aurrean edo lehendik zegoen neurri bat hautsiz gertatzen bada.
Ohiko indarkeria fisiko edo psikikoa
Indarkeria gertakari puntual bat izateari uzten dionean eta denboran mantentzen den giro bihurtzen denean, ohiko indarkeriaren delitua sartzen da: 6 hilabetetik 3 urtera bitarteko kartzela-zigorra, armak izateko eta eramateko eskubidea 3tik 5 urtera bitarte kentzea eta guraso-ahalaren ezgaitzea 1etik 5 urtera bitarte. Baloratzeko, zenbat ekintza egon ziren eta haien arteko denbora tarteak hartzen dira kontuan, nahiz eta bakoitza bereizita epaitzen den. Funtsezko figura da, menderatze-patroi osoa jasotzen baitu, ez kolpe solte bat.
Lesioak, mehatxuak eta behartzeak bikotean
Genero-indarkeriaren testuinguru batean eragindako lesioek tratamendu penal espezifiko bat dute eta zigor larriagoak ekar ditzakete. Gauza bera gertatzen da mehatxu eta behartze jakin batzuekin, legeak araudi espezifiko bat ere ezartzen baitie. Zigor zehatza gertakarien larritasunaren eta auzi bakoitzaren inguruabarren araberakoa izango da.
Sexu-erasoak bikote-harremanean
Bikote-harreman baten barruko sexu-erasoak ere genero-indarkeria izan daitezke. Harreman bat edukitzeak edo eduki izanak ez du adostasuna esan nahi: hori askatasunez adierazi behar da, inguruabarrak kontuan hartuta, pertsonaren borondatea argi adierazten duten egintzen bidez.
Urruntzeko agindua haustea
Urruntzeko agindu bat edo komunikazio-debeku bat ez betetzea araua hausteko delitua da, 6 hilabetetik urtebetera bitarteko kartzela-zigorra duena. Komeni da argi izatea: debekua hausten da hartu-emana biktimaren adostasunarekin izan arren, neurri hori epaileak jartzen baitu, ez alderdiek.
Babes-agindua: lehenengoa eta presakoena
Babes-agindua da lehen unetik babesten zaituena. Oso azkar ebazten da, batzuetan egun berean, eta aldi berean biltzen ditu neurri penalak (urruntze agindua, komunikazio-debekua eta, arriskuak hala aholkatzen duenean, gailu telematikoak) eta neurri zibilak (seme-alaben, elikagai-pentsioaren eta etxebizitzaren erabilerari buruzko behin-behinekoak). Ondo prestatzea da lehen ordu horietan egiten den gauzarik garrantzitsuena, eta hor alde handia dago: norbaitek ordezkatuta joatea edo zu bakarrik joatea.
Gakoa da: babes-agindua salatu ondorengo lehen orduetan ebatzi daiteke. Agerraldi horretara zure bertsioa prestatuta eta neurri zibilak jada pentsatuta iristeak egun batetik bestera aldatzen dizu egoera.
Epaiketa azkarra genero-indarkeriagatik: zer esan nahi duen zuretzat
Genero-indarkeriako auzi asko epaiketa azkarraren bidez erabakitzen dira, gertakariak argi daudenean eta itxaron ezin duten diligentziak daudenean egun gutxitan ebazteko pentsatutako prozedura delako. Zuretzat alde ona du, babesa eta erantzuna laster izatea, baina exijentzia bat ere bai: dena oso azkar erabakitzen da, ia inprobisatzeko tarterik gabe. Horregatik hobe da lagunduta iristea eta deklarazioa eta frogak hasieratik ondo prestatuta izatea. Akusazio partikular gisa, epaiketa azkarrean babes-agindua bultzatzen dut, behar diren diligentziak eskatzen ditut eta zaintzen dut, azkenean akordioa badago, auzia ez dela itxiko babesik edo konponbiderik gabe uzten zaituzten baldintzetan.
Genero-indarkeriaren biktima gisa dituzun eskubideak: Biktimaren Estatutua
Prozesu honetan ez zara lekuko soil bat: protagonista zara, delituaren Biktimaren Estatutuari buruzko 4/2015 Legeak aitortzen dizkizun berezko eskubideekin, auzian pertsonatu ala ez. Nik zaintzen dut eskubide horiek guztiak betetzea. Hauek dira gehien eragiten dizutenak:
- Auziaren egoeraren eta zuri eragiten dizuten ebazpenen berri argia izatea, erasotzailearen espetxe egoera barne.
- Babestua izatea eta salatuarekiko begiradak saihestea instalazio judizialetan.
- Zure intimitatea babesten duten neurriekin deklaratzea (bionboa, bideokonferentzia) eta deklarazioak ezinbestekoetara mugatzea.
- Prozesuan parte hartzea akusazio partikularra egikarituz eta entzuna izatea zuri eragiten dizuten erabakiak hartu baino lehen.
- Jasan duzun kaltearen erreparazioa.
Bizkaiko laguntza-baliabideak
Ez zaude bakarrik, eta ez du dena epaitegiak ebazten. Zure auzia Euskadiko biktimen arretarako baliabide publikoekin koordinatzen dut, laguntza integrala izan dezazun, ez juridikoa bakarrik:
- 016: estatu mailako telefonoa, emakumeen aurkako indarkeriari buruzko informazio eta aholkularitzarako. 24 orduz, doakoa, 50 hizkuntza baino gehiagotan eta fakturan arrastorik utzi gabe. WhatsApp bidez ere bai (600 000 016) eta posta elektronikoz.
- SATEVI · 900 840 111: Eusko Jaurlaritzaren zerbitzua, indarkeria matxistaren biktima diren emakumeei informazioa eta arreta emateko. 24 orduz, urteko 365 egunetan, anonimoa, doakoa, fakturan arrastorik gabe eta 51 hizkuntzatan profesionalek arreta emana.
- Eusko Jaurlaritzaren Biktimari Laguntzeko Zerbitzua (SAV), Bilboko Justizia Jauregiko bulegoarekin: orientazioa, laguntza psikologikoa, epaiketarako prestaketa eta biktima gisa dituzun eskubideen jarraipena. Doakoa eta konfidentziala.
- Bizkaiko Foru Aldundiaren sexu-indarkeriaren biktimei arreta emateko zerbitzua, urteko 365 egunetan irekia, 24 orduz.
- Koordinazioa, dagokionean, Ertzaintzarekin eta udal zein foru gizarte-zerbitzuekin.
Zure auzia ez da salaketarekin amaitzen
Salatu baduzu jada, babes-agindua baduzu edo prozedura martxan badago, akusazio partikular gisa sar naiteke zure interesak ordezkatzeko. Egindakoa aztertzen dut, oraindik praktikatu daitezkeen frogak proposatzen ditut, neurriak bete daitezen zaintzen dut eta dagokizun erreparazioa erreklamatzen dut. Zenbat eta lehenago esku hartu, orduan eta tarte handiagoa izango dugu jarduteko.
Prozedura, urratsez urrats
Salaketaren ondoren, instrukzioa Emakumearen aurkako Indarkeriaren Epaitegira pasatzen da. Badira epaiketa azkarraren bidez ebazten diren auziak eta beste batzuk prozedura arrunt gisa jarraitzen dutenak. Nik, akusazio partikular gisa, frogak proposatzen ditut, lekukoak eta perituak galdekatzen ditut, gertakarien kalifikazioa defendatzen dut eta erantzukizun zibila erreklamatzen dut. Eta zaintzen dut Biktimaren Estatutuak ematen dizkizun eskubideak errespetatzea eta erabaki bakoitza iritsi baino lehen ulertzea.
Kaltearen erreparazioa
Kondena penalaz haratago, akusazio partikularrak jasan duzun kalte fisiko, psikologiko eta morala konpontzea du helburu. Ondo neurtzea eta frogatzea, behar diren txosten mediko eta psikologikoekin, lanaren funtsezko zati bat da. Eta hain zuzen hori izaten da atzean akusazio partikular aktiborik ez dagoenean erreklamatu gabe geratu ohi dena.
GENERO-INDARKERIAN ESPEZIALISTA DEN ABOKATUA
Maiz egiten diren galderak
Atal honetan genero-indarkeriako prozesuei buruzko zalantza ohikoenei erantzuten diet, prozedurak nola funtzionatzen duen jakin dezazun eta zure erabakiak behar duzun informazioarekin har ditzazun.
Zer da babes-agindua eta noiz ematen da?
Neurri penalekin (urruntzeko agindua, komunikazio-debekua) eta zibilekin (zaintza, pentsioa, etxebizitzaren erabilera) babesten zaituen presako ebazpena da. Salaketaren ondorengo lehen orduetan erabaki daiteke.
Nolakoa da epaiketa azkarra genero-indarkeriagatik?
Egun gutxitan ebazten da, lehen unetik presako diligentziekin. Abantaila bat da zure babeserako, baina prestatuta iristea eskatzen du: komeni da deklarazioa eta frogak hasieratik ondo planteatuta egotea, eta akusazio partikularrak balizko adostasunerako baldintzak kontrolatzea.
Bakarrik joan behar dut deklaratzera?
Ez. Hasieratik abokatu bat izan dezakezu ondoan: lagunduko dizut eta elkarrekin prestatuko ditugu agerraldia eta zure deklarazioa.
Zer gertatzen da salaketarekin jarraitu nahi ez badut?
Genero-indarkeria delitu publikoa da: Fiskaltzak akusazioari eutsi ahal dio zuk salaketa kendu arren, txosten medikoetan, lekukoetan edo grabazioetan oinarrituta. Legeak ikertuaren bikotekideari haren aurka ez deklaratzeko aukera aitortzen dio, baina salbuespen hori ez zaio aplikatzen akusazio partikular gisa pertsonatuta dagoen edo egon denari, ez eta eskubide horren berri izan ondoren jada deklaratu duenari, eta ez ditu hausturaren ondorengo gertakariak estaltzen.
Urruntzeko agindua egon arren, berak bilatzen nau, zer egin behar dut?
Agindua hausteko delitu bat da. Jakinarazi berehala: neurria epaileak ezartzen du eta bete egin behar da.
Nire seme-alaben eta etxebizitzaren gaineko neurriak eska ditzaket?
Bai. Babes-aginduak zaintza, elikagai-pentsioa eta etxebizitzaren erabilera izan ditzake barne, behin-behineko izaeraz.
Kalte-ordain bat erreklamatu dezaket?
Bai. Akusazio partikularrak jasandako kalte fisiko, psikologiko eta moralen erreparazioa erreklamatzen du.
Lagunduko dizut?
Utzi zure datuak eta deituko dizut. Zure alboan nago: entzungo dizut, nola babestu azalduko dizut eta elkarrekin emango ditugu hurrengo urratsak. Kontsulta konfidentziala eta konpromisorik gabekoa da.